Akademia Rozwoju Żłobków
Jakość opieki zaczyna się od przepisów, ale powstaje w codziennej pracy z dziećmi.
Budowanie nowoczesnego systemu opieki nad dziećmi do lat 3 to proces, którego nie da się zmierzyć wyłącznie liczbą opracowanych dokumentów czy przyjętych przepisów. O jakości decydują przede wszystkim ludzie – ich wiedza, kompetencje, gotowość do zmiany i codzienna praktyka pracy z dzieckiem. Dlatego zadanie Najmłodsi.pl. Wsparcie jakości instytucji opieki i edukacji dzieci do lat 3 realizowane przez Fundację Rozwoju Dzieci im. Komeńskiego w roli Krajowego Lidera Akademii Rozwoju Żłobków koncentruje się na tym, by standardy opieki stawały się rzeczywistością w tysiącach żłobków, klubów dziecięcych i w punktach dziennego opiekuna.
Dane zebrane od Wojewódzkich Liderów Akademii Rozwoju Żłobków do końca września 2026 roku pokazują, że proces ten nabiera coraz większej skali. Jednocześnie potwierdzają, że budowanie jakości wymaga czasu, współpracy i uwzględnienia wielu zmiennych – od zróżnicowania demograficznego i regionalnego, przez różne doświadczenia samorządów i placówek, aż po zmianę sposobu myślenia o tym, czym jest dobra opieka nad najmłodszymi dziećmi.
Ponad 9,1 tys. instytucji objętych wsparciem
Od początku realizacji projektu wsparcie otrzymało 9176 instytucji opieki – żłobków, klubów dziecięcych oraz dziennych opiekunów z całej Polski.
Największą aktywność odnotowano w województwach:
- śląskim – 1479 instytucji, mazowieckim – 1071, dolnośląskim – 1049.
Co ciekawe, w pierwszej piątce najbardziej aktywnych regionów znalazły się również województwa małopolskie i podkarpackie. Pokazuje to, że liderami wdrażania standardów są przede wszystkim regiony południowej Polski, gdzie placówki i samorządy szczególnie intensywnie korzystają z oferowanego wsparcia.
Choć największy wzrost zainteresowania przypadł na jesień 2025 roku, kiedy instytucje przygotowywały się do wdrażania nowych standardów, to wiosna i początek jesieni 2026 roku przyniosły ponowny wyraźny wzrost liczby placówek zgłaszających się do projektu. To sygnał, że wdrażanie standardów opieki nie jest jednorazową akcją, lecz długofalowym procesem rozwoju.
Dyrektorzy inwestują w kompetencje
Zmiana systemu opieki dla najmłodszych dzieci rozpoczyna się od świadomego zarządzania. Do końca września w szkoleniach dla dyrektorek i dyrektorów żłobków oraz klubów dziecięcych uczestniczyło 3856 osób.
Najliczniejsze grupy stanowili przedstawiciele województw:
- dolnośląskiego – 802 osoby,
- mazowieckiego – 689 osób.
To właśnie kadra zarządzająca tworzy warunki do wdrażania standardów w codziennej pracy placówki – organizuje środowisko uczenia się, wspiera rozwój zespołów i odpowiada za kulturę jakości. Coraz większa liczba uczestników pokazuje, że dyrektorzy postrzegają standardy nie jako administracyjny obowiązek, ale jako narzędzie budowania lepszej opieki dla maluchów.
Samorządy coraz aktywniej wspierają zmiany
Nie mniej ważnym partnerem całego procesu są jednostki samorządu terytorialnego. To one odpowiadają za rozwój lokalnych systemów opieki i tworzenie warunków do ich funkcjonowania.
Do końca września wsparcie – w postaci konsultacji, seminariów, webinariów i szkoleń – otrzymało 2540 nowych jednostek samorządu terytorialnego.
Największą aktywność odnotowano w województwie mazowieckim, gdzie wsparciem objęto 322 JST, oraz w województwach pomorskim i małopolskim, w których liczba wspartych samorządów przekroczyła 250.
Łącznie w szkoleniach dla przedstawicieli JST uczestniczyło 4752 osób. Najliczniej reprezentowane były województwa:
- dolnośląskie – 1031 uczestników, mazowieckie- 532, wielkopolskie- 494.
Podobnie jak w przypadku placówek, po bardzo intensywnej jesieni ubiegłego roku również w 2026 roku zainteresowanie szkoleniami systematycznie rosło.
Standardy zaczynają żyć dopiero wtedy, gdy trafiają do codziennej pracy opiekunek
Najważniejszym wskaźnikiem powodzenia całego przedsięwzięcia pozostają jednak osoby, które każdego dnia pracują z najmłodszymi dziećmi.
Do końca września 2026 roku w szkoleniach podnoszących kompetencje zawodowe uczestniczyło 13 045 opiekunek i opiekunów. Największą aktywność odnotowano w województwach mazowieckim, dolnośląskim oraz wielkopolskim.
Na szczególną uwagę zasługuje również fakt, że szkolenia objęły zarówno sektor publiczny, jak i niepubliczny. Rekrutacja była otwarta dla obu rodzajów placówek. Uczestnicy pochodzili z 8229 placówek publicznych oraz 3245 placówek niepublicznych, co pokazuje, że na ten moment większe zainteresowanie wykazują placówki z sektora publicznego, a idea budowania jakości znajduje szerokie zastosowanie niezależnie od formy organizacyjnej instytucji.
To niezwykle ważne, ponieważ nawet najlepiej przygotowane standardy pozostają jedynie zapisem na papierze, jeśli nie są wdrażane w codziennych relacjach z dzieckiem. O jakości opieki nie decydują deklaracje, lecz sposób organizacji dnia, komunikacja z dzieckiem, współpraca z rodzicami oraz umiejętność rozpoznawania i odpowiadania na potrzeby najmłodszych.
Polska potrzebuje jakości bardziej niż kiedykolwiek
Znaczenie projektu warto odczytywać również w szerszym kontekście demograficznym. Polska od kilku lat notuje historycznie niską liczbę urodzeń, a każde kolejne pokolenie dzieci jest mniej liczne od poprzedniego. Jednocześnie rośnie odsetek rodziców korzystających z instytucjonalnych form opieki nad dziećmi do lat 3, a żłobki stają się jednym z najważniejszych elementów polityki rodzinnej i regulacji rynku pracy.
W tej sytuacji rozwój systemu nie powinien oznaczać wyłącznie zwiększania liczby miejsc. Równie istotne jest zapewnienie wysokiej jakości opieki, która wspiera rozwój dziecka, buduje jego dobrostan i daje rodzicom poczucie bezpieczeństwa. Oznacza to konieczność inwestowania w ludzi, wiedzę oraz praktyczne kompetencje.
Wiedza dociera również przez Internet
Budowanie jakości odbywa się dziś także w przestrzeni cyfrowej. Wojewódzcy Liderzy Akademii Rozwoju Żłobków prowadzą regionalne serwisy internetowe, będące źródłem aktualnych informacji, materiałów edukacyjnych i zaproszeń na wydarzenia.
Do końca września 2026 roku wszystkie regionalne strony internetowe odnotowały łącznie 752 835 wyświetleń, co potwierdza, że Internet stał się jednym z najważniejszych kanałów docierania do opiekunek, dyrektorów oraz przedstawicieli samorządów.
Jakość to proces, nie jednorazowe działanie
Pierwsze miesiące realizacji projektu pokazują, że budowanie ogólnopolskiego systemu jakości opieki nad dziećmi do lat 3 jest przedsięwzięciem wymagającym cierpliwości i konsekwencji. Każdy region rozwija się w innym tempie, różni się dostępnością miejsc opieki, doświadczeniem kadry oraz lokalnymi potrzebami. Nie istnieje jeden model wdrażania zmian odpowiedni dla wszystkich.
Dlatego sukces projektu nie będzie mierzony liczbą pobranych materiałów, ale tym, czy standardy staną się codzienną praktyką w tysiącach placówek w całej Polsce. Dotychczasowe wyniki pokazują, że taki kierunek jest możliwy. Ponad 9,1 tys. instytucji objętych wsparciem, 13 tys. przeszkolonych opiekunek i opiekunów, 3856 dyrektorów, 4752 przedstawicieli samorządów, 2540 wspartych JST oraz ponad 750 tys. wyświetleń regionalnych serwisów to nie tylko imponujące liczby. To przede wszystkim tysiące osób, które każdego dnia przekładają wiedzę i standardy na lepsze doświadczenia najmłodszych dzieci i ich rodzin.