W lipcu Sejm uchwalił, a Senat właśnie jednogłośnie poparł nowelizację ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3.
Zmiany mają stopniowo wejść w życie w latach 2027–2028 i służyć podnoszeniu jakości opieki nad najmłodszymi dziećmi. Nowe przepisy obejmują m.in. kwalifikacje i szkolenia opiekunów, organizację opieki, standardy żywienia oraz ochronę wizerunku dzieci.
Najważniejsze zmiany
Nowa forma opieki – punkty opieki dziennej
Nowelizacja wprowadza punkty opieki dziennej jako nową formę instytucjonalnej opieki. W jednym punkcie opiekę nad maksymalnie 16 dziećmi będzie sprawować co najmniej dwóch dziennych opiekunów. Jednocześnie utrzymana zostanie możliwość prowadzenia działalności przez dziennych opiekunów na własny rachunek.
Nowe wymagania, ale i większe wsparcie dla opiekunek i opiekunów
Przepisy zmieniają zasady przygotowania do zawodu. Kandydatki i kandydaci posiadający kierunkowe wykształcenie wyższe będą odbywać 80 godzin praktyk oraz 30-godzinne szkolenie dotyczące standardów opieki. Pozostałe kandydatki i kandydaci zostaną objęci 310-godzinnym szkoleniem wstępnym.
Ustawa wprowadza również obowiązek systematycznego doskonalenia kompetencji zawodowych. Opiekunowie zyskają prawo do 16 godzin lub dwóch dni płatnego czasu szkoleniowego rocznie, a koszty szkoleń będzie ponosił podmiot prowadzący placówkę.
Nowe przepisy przewidują również dodatkowe uprawnienia dla opiekunów dzieci do lat 3, w tym ochronę prawną przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych, legitymację służbową oraz ulgę na przejazdy publicznym transportem zbiorowym. Zgodnie z ustawą 4 kwietnia ogłoszony jest Dniem Opiekuna Małego Dziecka.
Standardy żywienia i ochrona wizerunku dzieci
Od 1 września 2026 r. obowiązywać będą standardy żywienia w żłobkach, klubach dziecięcych i punktach opieki dziennej.
Nowelizacja wprowadza także całkowity zakaz publicznego publikowania wizerunku dzieci przez placówki opieki – nawet w przypadku zgody rodziców lub opiekunów prawnych. Celem tego rozwiązania jest wzmocnienie ochrony prywatności i bezpieczeństwa najmłodszych.
Nowe przepisy będą wdrażane etapami:
- 1 stycznia 2027 r. – część przepisów dotyczących statusu i uprawnień opiekunów,
- 1 września 2027 r. – standardy żywienia,
- 1 stycznia 2028 r. – większość pozostałych regulacji.
Nowe przepisy wyraźnie pokazują, że rozwój kompetencji zawodowych oraz wdrażanie standardów jakości stają się jednym z filarów systemu opieki nad dziećmi do lat 3. Dlatego już dziś warto przygotowywać się do nadchodzących zmian poprzez udział w szkoleniach i korzystanie ze sprawdzonych materiałów edukacyjnych.
Fundacja Rozwoju Dzieci im. Komeńskiego, jako Krajowy Lider Akademii Rozwoju Żłobków wspiera opiekunki, opiekunów i kadrę zarządzającą placówkami, prowadzimy szkolenia oraz opracowujemy praktyczne materiały dotyczące jakości opieki. Jednym z nich jest „Podręcznik dla opiekunek i opiekunów dzieci do lat 3”, który pomaga przekładać standardy na codzienną praktykę pracy z najmłodszymi dziećmi