Obszar pracy z dziećmi

Szczegółowy zakres standardu 11.1

Personel pracuje z dziećmi, realizując plan opiekuńczo-wychowawczo-edukacyjny.

Sposób dokumentowania realizacji Planu OWE nie jest określony w szczegółowym zakresie standardu. Sugeruje się opracowanie prostego sposobu dokumentowania realizacji planu, który będzie odpowiadał specyfice
danej instytucji i będzie w sposób efektywny wspierał ich codzienną pracę.

Szczegółowy zakres standardu 11.2

Plan opiekuńczo-wychowawczo-edukacyjny jest rokrocznie analizowany i dostosowywany do możliwości instytucji opieki oraz potrzeb dzieci, które do niej aktualnie uczęszczają.

STANDARD 11

Analiza realizacji Planu OWE odbywa się corocznie poczynając od stycznia 2026 r. Instytucja opieki może sama ustalić w którym miesiącu umownie kończy swój rok pracy, a co za tym idzie, kiedy dokonuje analizy i modyfikuje Plan OWE. Może to być zarówno czerwiec, jak lipiec, sierpień czy grudzień.

W każdym roku w następnym miesiącu po zakończeniu roku powinno się dokonywać podsumowania realizacji Planu OWE. Warto też wtedy dokonać ewaluacji pracy personelu opisanej w obszarze pracy personelu oraz
podsumować informacje zwrotne od rodziców opisane w obszarze współpracy z rodzicami. Zebranie pełnych danych usprawni analizę i umożliwi efektywne zaplanowanie pracy na następny rok.

Obszar pracy z dziećmi

Szczegółowy zakres standardu 10.1

W planie opiekuńczo-wychowawczo-edukacyjnym instytucji opieki są spisane wskazówki metodyczne dla personelu oraz niezbędne warunki umożliwiające dzieciom:

1 | działania twórcze;

2 | dostęp do wytworów kultury.

Wskazówki metodyczne sprzyjające rozwojowi twórczej ekspresji dzieci i stwarzające dzieciom możliwości kontaktu z wytworami kultury i sztuki zawarte w Planie OWE mogą zawierać poniższe przykłady działań personelu
w tym zakresie:

STANDARD 10

• wspieranie dzieci przez informacje zwrotne w czasie aktywności twórczych bez poprawiania ich i oceniania;
• zapewnienie dzieciom czasu na szukanie kreatywnych rozwiązań w ciągu całego dnia;
• stwarzania dzieciom możliwości do kreatywnych działań konstrukcyjnych (klocki, pudła, pojemniki);
• stwarzanie dzieciom okazji do tańczenia i śpiewania;
• zapewnienie w ciągu całego dnia dostępu do różnorodnych materiałów plastycznych, takich jak: kartki, kredki, mazaki, plastelina, ciastolina, nożyczki (dla najstarszych dzieci), klej;
• zapewnienie miejsca gdzie dzieci mogą swobodnie tworzyć;
• umożliwienie dzieciom rysowania i malowania na pionowych płaszczyznach (co najmniej wielkości A3) na wysokości ich wzroku;
• zapewnienie, żeby wśród materiałów do zajęć plastycznych dostępnych dla dzieci nie dominowały gotowe szablony (plansze, kolorowanki, karty do wypełniania);
• w organizowanych zajęciach plastycznych unikanie sytuacji, kiedy cała grupa dzieci robi to samo;
• koncentracja na procesie tworzenia, a nie na wyniku;
• dostarczanie dzieciom możliwości obcowania ze sztuką (rzeźbą malarstwem, rysunkami) o wysokiej jakości artystycznej;
• zapewnienie, żeby muzyka jakiej słuchają dzieci była wysokiej jakości (zarówno chodzi o jakość odtwarzania jak i repertuar);
• zapewnienie dzieciom dostępu do książek z szatą graficzną wysokiej jakości oraz do albumów ze zdjęciami;
• umożliwienie dzieciom aktywności twórczej na zewnątrz budynku – w naturze.

Szczegółowy zakres standardu 10.2

W planie opiekuńczo-wychowawczo-edukacyjnym instytucji opieki zostały zawarte działania personelu zachęcające dzieci do:

1 | wyrażania twórczej ekspresji w różnych formach;

2 | wyrażania twórczej ekspresji przez umożliwienie dzieciom wykorzystywania różnorodnych materiałów;

3 | poznawania różnych wytworów kultury.

Wskazówki metodyczne sprzyjające rozwojowi twórczej ekspresji dzieci i stwarzające dzieciom możliwości kontaktu z wytworami kultury zawarte w Planie OWE mogą zawierać następujące przykłady działań personelu:

Ad. 1) wspieranie wyrażania przez dzieci twórczej ekspresji w różnych formach:
– zabawa w orkiestrę – granie na różnych instrumentach wydających dźwięki;
– malowanie wodnymi farbami, w tym też rękami na dużych płaszczyznach;
– zabawy z ciastem i innymi miękkimi materiałami;
– zachęcanie dzieci do śpiewania i tańczenia;
– umożliwianie tworzenia konstrukcji z małych i dużych elementów;
– współtworzenie z dziećmi własnych instrumentów dźwiękowych (rurki z przesypującymi się elementami, szeleszczące papierki);
– wspólne śpiewanie piosenek i tańczenie;
– powtarzanie wierszyków.

Ad. 2) umożliwianie dzieciom wyrażania twórczej ekspresji przez zachęcanie ich do wykorzystywania różnorodnych materiałów, takich jak woda, piasek, błoto, trawa, liście, kamienie, zioła, warzywa, owoce

Ad. 3) zapoznawanie dzieci z różnymi wytworami kultury, poprzez:
– teatrzyki w wykonaniu opiekunów lub zaproszonych artystów;
– słuchanie muzyki na żywo (np. gry na instrumencie);
– słuchanie muzyki klasycznej;
– ekspozycję reprodukcji malarstwa lub rzeźby;
– kontakt z książkami o wysokich walorach artystycznych (graficznie i językowo).

Obszar pracy z dziećmi

Szczegółowy zakres standardu 9.1

W planie opiekuńczo-wychowawczo-edukacyjnym instytucji opieki są spisane wskazówki metodyczne dla personelu, które wspierają rozwój fizyczny dzieci, uwzględniające:
1 | rozwój sprawności dzieci w zakresie małej motoryki;
2 | rozwój percepcji zmysłowej dzieci;
3 | rozwój sprawności dzieci w zakresie dużej motoryki.

Wskazówki metodyczne sprzyjające rozwojowi sprawności fizycznej i sensorycznej u dzieci zawarte w Planie OWE mogą dotyczyć zarówno organizacji przestrzeni, jak również opisywać różne zachowania personelu. Poniżej przykłady działań personelu w tym zakresie:

STANDARD 9

• dbanie o organizację sali oraz przestrzeni na zewnątrz w taki sposób, żeby dzieci miały wiele okazji do ćwiczenia umiejętności ruchowych;
• umożliwianie dzieciom codziennego kontaktu z materiałami dotyczącymi zmysłów; czucia, smaku, zapachu, wzroku, słuchu, propriocepcji i równowagi;
• zapewnienie dostępu do wody, piasku, ciastoliny, naturalnych materiałów o różnorodnej fakturze i zapachu, materiałów dźwiękowych;
• dbanie o to, aby natężenie dźwięków lub bodźców wzrokowych nie przytłaczało dzieci;
• zapewnianie w ciągu całego dnia różnorodnych aktywności sensorycznych stosownie do potrzeb dzieci – (uwaga: planowanie doświadczeń sensorycznych powinno zagwarantować dzieciom czas na zaangażowanie się i dzielenie się swoimi doświadczeniami i spostrzeżeniami z innymi);
• wspieranie niemowlaków w nauce kontrolowania ruchu ciała i nauce stania, czworakowania i chodzenia;
• stwarzanie niemowlakom możliwość samodzielnego badania różnorodnych obiektów, także własnych rąk i nóg oraz twarzy;
• stwarzanie niemowlakom możliwości eksplorowania przestrzeni, przez przenoszenie ich w różne miejsca, w których mają nowe wyzwania w dążeniu do interesujących je przedmiotów;
• bawienie się z dziećmi w zabawy ruchowe, podążanie za tym co robią dzieci (np. turlanie, czworakowanie);
• zachowywanie czujności co do bezpieczeństwa dzieci, ale bez powstrzymywania ich przed podejmowaniem nowych zadań ruchowych;
• stwarzanie dzieciom warunków do podejmowania nowych wyzwań związanych z przemieszczaniem się i uczeniem nowych umiejętności motorycznych w granicach akceptowalnego ryzyka;
• umożliwianie dzieciom wielokrotnego powtarzania i ćwiczenia konkretnych umiejętności ruchowych tak długo, jak długo są tym zainteresowane;
• dostarczanie dzieciom okazji do ćwiczenia siły i sprawności ruchowej;
• stwarzanie dzieciom możliwości ćwiczenia sprawności rąk, dłoni i palców, w szczególności przez zostawienie im czasu na zabawę i manipulację;
• umożliwianie dzieciom ćwiczenia koordynacji wzrokowo-ruchowej, np. podczas jedzenia, ubierania się i codziennych czynności.

Szczegółowy zakres standardu 9.2

W planie opiekuńczo-wychowawczo-edukacyjnym instytucji opieki zostały zawarte aktywności wspierające rozwój sprawności fizycznej dzieci i angażowanie zmysłów, w tym:
1 | zabawy angażujące zmysły: wzroku, słuchu, węchu, dotyku, smaku;
2 | zabawy wspierające rozwój motoryki małej;
3 | ćwiczenie koordynacji wzrokowo-ruchowej i równowagi;
4 | zabawy wspierające czucie głębokie oraz kształtujące schemat własnego ciała;
5 | aktywności w zakresie dużej motoryki ze szczególnym uwzględnieniem zabaw na powietrzu.

Wskazówki metodyczne sprzyjające rozwojowi sprawności fizycznej i angażowania zmysłów u dzieci zawarte w Planie OWE mogą zawierać przykłady zabaw w tym obszarze, organizowanych przez personel, takie jak:

Ad. 1) Zabawy angażujące zmysły wzroku, słuchu, węchu, dotyku, smaku:
– ścieżki sensoryczne – chodzenie na bosaka po trawie, piasku;
– zabawy wodą, błotem, piaskiem;
– malowanie rękami;
– słuchanie i wydawanie dźwięków;
– próbowanie ziół;
– wąchanie kwiatów, roślin;
– testowanie smaków;
– zabawy koszykiem skarbów.

Ad. 2) Zabawy wspierające rozwój motoryki małej:
– zabawa klockami;
– wkładanie i wyjmowanie elementów z pojemników;
– papier: chwytanie, darcie, składanie;
– malowanie farbami;
– ciastolina, plastelina, ciasto: lepienie, wałkowanie;
– przyczepianie i odczepianie;
– włączanie przycisków.

Ad. 3) Ćwiczenia koordynacji wzrokowo-ruchowej i równowagi:
– wspinanie się na kanapę z wykorzystaniem poduszek, krzesełek, mocnych pudeł;
– chodzenie po śladzie;
– samodzielne jedzenie;
– malowanie;
– mycie rąk;
– sprzątanie zabawek do pudeł;
– zabawy piłką – rzucanie, łapanie, turlanie.

Ad. 4) Zabawy wspierające czucie głębokie oraz kształtujące schemat własnego ciała:
– turlanie;
– huśtanie się;
– przeciskanie się prze tunel;
– otulanie kocem;
– masowanie.

Ad. 5) Aktywności w zakresie dużej motoryki ze szczególnym uwzględnieniem zabaw na powietrzu:
– zabawy w torze przeszkód;
– swobodne zabawy na zewnątrz na nierównej powierzchni;
– bieganie;
– wspinanie się;
– skakanie;
– przechodzenie przez przeszkody;
– popychanie i ciąganie przedmiotów i zabawek;
– kopanie w piaskownicy.